Duurzaam ondernemen als kunstenaar

Een beter milieu begint bij jezelf en dat geldt ook voor jou als kunstenaar. Maar hoe moet je bijvoorbeeld je afvalwater met verfresten verwerken en hoe kun je kunst ecologisch versturen? In dit artikel geven we je tips over hoe je duurzaam kunt ondernemen als kunstenaar.

Als kunstenaar, en zeker als schilder, maak je gebruik van chemische stoffen voor het creeëren van kunst. Daarnaast moet je bij een verkoop ook jouw schilderijen versturen. Helaas gaat dat onvermijdelijk samen met een belasting van het milieu en het is daarom onze verantwoordelijkheid als kunstenaars hier nauwkeurig mee om te springen.

In dit artikel geven we je tips over hoe je duurzaam kunt ondernemen als kunstenaar.

Waarom is verf slecht voor het milieu?

Zowel olieverf als acrylverf worden gezien als klein chemisch afval, wat betekent dat er schadelijke stoffen in zitten. Zo zitten er oplosmiddelen in en zijn sommige pigmenten giftig, zoals het zware metaal cadmium. Daarnaast wordt acrylverf gemaakt met een basis van acrylaten, wat plastic polymeren zijn.

Mag olieverf of acrylverf door de gootsteen?

Gezien verf chemisch afval is, betekent het concreet dat wanneer je verf door de gootsteen of wc spoelt je een aardig chemisch goedje in het riool dumpt. Acrylverf mag je daarom niet in grote hoeveelheden door de gootsteen spoelen. Daarnaast kunnen verfresten je afvoerleidingen verstoppen.

Kun je afvalwater zomaar door de gootsteen spoelen?
Ja en nee. Of liever, nee en ja.

Maar als je relatief kleine hoeveelheden door de gootsteen spoelt (bijvoorbeeld het water waarin je jouw kwasten of penselen in hebt uitgewassen), betekent dat dan ook dat het daadwerkelijk in het milieu/water terecht komt? En hoe kun je de verf en afvalwater/terpentine dan het beste afvoeren?

Vloeibare verf weggooien

Verf die nog vloeibaar is, bijvoorbeeld in tubes die je niet meer gebruikt, moet je bij de milieustraat inleveren. Daar wordt het netjes afgevoerd en kunnen sommige grondstoffen gerecycled worden. Verf die opgedroogd is kan bij het restafval weggegooid worden, maar wegbrengen naar de milieustraat kan natuurlijk ook.

Verder in dit artikel lees je wat je met het afvalwater of terpentine kunt doen.

Hoe kun je het beste kwasten en penselen schoonmaken?

Hoe maak je kwasten en penselen schoon?

Wanneer je klaar bent met schilderen verwijder je het gros van de verf die op de kwast of penseel zit met een vochtige doek. Hierbij druk je de verf vanaf de “krop” (daar waar de haren de bus in gaan) naar voren weg.

Wanneer je werkt met acrylverf spoel je de penselen vervolgens in een potje met water waarin een beetje afwasmiddel zit. Olieverf kun je uitwassen met terpentine. Hierna nogmaals het penseel schoonmaken met een vochtige doek schoonmaken. Deze handelingen herhalen wanneer er nog verf in het penseel aanwezig is. Bovenstaande informatie over het schoonmaken van penselen en kwasten hebben we verkregen van Royal Talens.

De doek waar je de overtollige verf mee hebt verwijderd kun je gebruiken tot deze niet meer bruikbaar is en vervolgens weggooien bij het restafval (wanneer de verf is opgedroogd). Je kunt ze ook inleveren bij de milieustraat, maar indroogde verfresten worden niet meer beschouwd als chemisch afval.

Wat doe je met het afvalwater of terpentine?

Nadat je jouw penselen hebt schoongemaakt blijf je met vuil water of terpentine zitten. Wat moet je daar mee doen om het milieu zo min mogelijk te belasten?

Acrylverf

Acrylverf bevat acrylaten wat een type plastic is. Daarnaast kunnen er, afhankelijk van de gebruikte pigmenten, zware metalen (zoals cadmium ) in zitten. Kun je dat zomaar door de gootsteen spoelen?

Ja en nee. Of liever, nee en ja.

De rioolwaterzuivering wordt steeds effectiever waardoor onder andere zware metalen steeds beter uit het rioolwater verwijderd worden. kM, het tijdschrift voor materiaaltechnische informatie voor de beeldende kunst, meldt daarnaast dat het plastic in acrylverf wordt verwijderd door het slib dat bij de rioolwaterzuivering wordt gebruikt. Enkel wanneer het erg hard regent en het riool moet “overstorten” (5 tot 7 keer per jaar) komt ook acrylverf in het oppervlakte water.

Wel wordt er vanuit de rioolwaterzuivering dringend verzocht de hoeveelheid acrylverf dat je in het riool weggooid te minimaliseren. Dit kun je doen door onderstaande tips te volgen.

  1. Het water waarmee je penselen en kwasten schoon hebt gemaakt kun je het beste een paar dagen wegzetten. Gedurende deze tijd zakken een groot deel van de verfdeeltjes naar de bodem.
  2. Nadat de verfdeeltjes zijn uitgezakt kun je voorzichtig de bovenste laag water overgieten in een nieuwe pot of direct in het riool. De achtergebleven acrylverf “drap” kun je op laten drogen en bij het restafval gooien of bij de milieustraat brengen. In de volgende paragraaf vertellen we hoe je de drap sneller kunt laten indrogen.

Acrylverf in laten dampen

Vind je dit alsnog te belastend voor het milieu? Dan is een alternatieve methode om het afvalwater te laten staan zonder deksel of bedekking. Zo kan het water verdampen en blijft enkel de verf over. Wanneer die uitgedroogd is kun je het weggooien bij het restaval.

Wel duurt verdamping van een relatief grote hoeveelheid water erg lang. Het verdampingsproces kun je versnellen door het afvalwater in een grote bak te gieten. Doordat er een veel groter oppervlak ontstaat dan wanneer je het in de pot laat zitten verdampt het water beduidend sneller. Ook kun je de bak op een verwarming of in de zon te zetten.

Je kunt hiervoor bijvoorbeeld een balkonbak gebruiken (plantenbak voor aan een balkon), die je bij elke bouwmarkt kunt verkrijgen en die daarnaast mooi op een radiator past (staand of hangend). Let er dan op dat kinderen en/of huisdieren er niet bij kunnen!

Als je meer ruimte hebt kun je ook een lekbak gebruiken. Bijvoorbeeld een lekbak voor een wasmachine.

De acrylverf blijf over en die kun je loskrabben (of laten zitten) en bij het restafval weggooien.

Terpentine

Wanneer je terpentine gebruikt zorg er dan voor dat de ruimte waarin je werkt altijd goed geventileerd is. Gezien terpentine een vluchtige stof is verdampt het erg snel en terpentine inademen is niet bepaald gezond. Bij veelvuldig inademen kun je er het Organo Psycho Syndroom van krijgen, ook wel de schildersziekte genoemd. Uitkijken dus!

Terpentine met verfresten kun je in een gesloten pot natuurlijk direct naar de milieustraat brengen. Zeker als je voldoende glazen (!) potjes hebt is dat een optie. Houd er rekening mee dat terpenine naast giftig ook zeer brandbaar is, bewaar het dus voorzichtig!

Een betere optie is om het potje met een deksel er op een tijdje weg te zetten. De verf sedimenteert dan op de bodem en je kunt de bovenste laag terpentie in een nieuw potje overgieten. Zo kun je het opnieuw gebruiken. Het potje met de verfresten en het laatste restje terpentine kun je aan de lucht laten drogen (buiten, overdekt, en buiten het bereik van kinderen!) en de gedroogde verf bij het restafval weggooien of bij de milieustraat.

Ecologische verpakkingsmaterialen

Ecologische verpakkingsmaterialen voor het versturen van kunst

Naast het genereren van (chemisch) afval bij het creeëren van kunst, maak je ook ook afval bij het verzenden van kunst naar de koper. Hierbij kun je eenvoudig een aantal producten gebruiken die minder belastend zijn voor het milieu.

Beschermingsmaterialen

Je wilt natuurlijk niet dat jouw kunstwerk beschadigd raakt tijdens het transport, dus je verpakt het nauwkeurig.

Een veelvuldig gebruikt product om kunst (en andere voorwerpen) te beschermen tijdens transport is noppenfolie (ook wel bubbeltjes plastic genoemd). Je gevoel zegt je waarschijnlijk dat je het liefste biologisch afbreekbaar plastic (of biodegradable plastic) zou willen gebruiken. Dat is plastic waarvoor geen fossiele grondstoffen (zoals aardolie) gebruikt zijn.

Ondanks dat dit type plastic in de toekomst waarschijnlijk de voorkeur heeft, is het op dit moment niet goed bruikbaar voor het gros van de toepassingen. Het composteert (vergaat) namelijk niet snel genoeg om het te recyclen bij het GFT afval. Dit plastic kan daarnaast niet gerecycled worden bij het plastic afval en moet daarom bij het restafval. Het wordt op dit moment dus gewoon verbrand. Hopelijk verandert dat in de toekomst.

Biologisch afbreekbaar plastic heeft voor sommige toepassingen wel degelijk zin. Bijvoorbeeld voor bloempotten die je in de tuin kunt begraven en langzaam kunnen composteren, of vislijnen in de zee die vanzelf vergaan en daardoor minder onnodige slachtoffers maken.

Ook al gebruik je zelf de meest milieuvriendelijke verpakkingsmaterialen, als de klant alles bij het restafval gooit is het voor niets geweest.

Voor onze zogenaamde circulaire economie is op dit moment het zogenaamde “bio-based” plastic een beter alternatief. Dit is plastic dat voor een groot deel (50% of meer) bestaat uit biologisch plastic, gemaakt uit bijvoorbeeld suikerriet. Ondanks dat het overige deel uit normaal plastic bestaat, kun je dit type plastic wel afvoeren via het plastic afval en wordt dus gerecyceld! Er bestaat ook noppenfolie gemaakt van bio-based plastic en dat is niet veel duurder dan normale noppenfolie, dus zeker de moeite waard!

Meer over verschillende types plastic vind je hier en meer bronnen die bevestigen dat bio-based plastic momenteel de voorkeur heeft vind je hier en hier.

Beschermhoeken

Ook hoeken of profielen om jouw kunst te beschermen tijdens transport kun je het beste van karton gebruiken. Deze zijn ook erg stevig en dus een prima alternatief voor plastic of schuim varianten!

Dozen en tape

Om je kunstwerken te versturen kun je dozen van gerecycled karton gebruiken. Dat zijn kwalitatief uitstekende dozen en te verkijgen bij verschillende leveranciers.

Om de dozen dicht te tapen kun je het beste gebruik maken papieren tape, welke je ook bij verschillende leveranciers kunt krijgen. Dit is stevige tape die tevens te recyclen is via het oud papier.

Betrek de klant bij het proces

Ook al gebruik je zelf de meest milieuvriendelijke verpakkingsmaterialen, als de klant alles bij het restafval gooit is het voor niets geweest.

Het is daarom goed om de klant bij het proces te betrekken door te vragen om het afval netjes te verwerken. Dit kun je stimuleren door een brief bij de bestelling te voegen met daarin informatie over de materialen die je hebt gebruikt en hoe/waar de klant het kan recylcen.

Zorg er voor dat het een compacte beschrijving is, dus een paar eenvoudige zinnen met duidelijk instructies. Is de beschrijving te lang dan haakt de klant af. En laat je de brief drukken? Doe dit dan bij een ecologische drukker.

Tot slot

Je kunt als kunstenaar wel degelijk wat doen om jouw impact op het milieu te minimaliseren. Verwerk jouw afval dus zo goed mogelijk, verstuur het met recyclebare materialen en vraag de klant om te helpen.

Heb je zelf nog vragen, suggesties of tips naar aanleiding van dit artikel? Deel ze dan hieronder!

Bekijk ook:

Een reactie plaatsen

NIEUWSBRIEF
Ontvang interessante informatie om jezelf als kunstenaar en ondernemer verder te helpen

Wij houden ook niet van spam!
AANMELDEN
close-link